Przerwa w związku – czy pomaga, czy przybliża rozstanie?

„Potrzebuję przerwy” to jedno z tych zdań, które w związku potrafią zatrzymać oddech. Dla jednej osoby oznacza szansę na złapanie dystansu i zrozumienie, czego chce. Dla drugiej brzmi jak zapowiedź końca. Przerwa w związku może pomóc, ale równie często staje się łagodniejszą formą rozstania. To, którą drogą pójdzie, zależy mniej od samej przerwy, a bardziej od tego, po co jest i jak zostanie ustalona.

Czym jest przerwa w związku?

Mowa tu o świadomym, czasowym zawieszeniu relacji: partnerzy na kilka tygodni lub miesięcy ograniczają kontakt, często mieszkają osobno i nie podejmują ostatecznej decyzji o rozstaniu. Bywa nazywana rozstaniem na próbę.

To coś innego niż krótka przerwa w kłótni, kiedy jedna osoba mówi: „potrzebuję pół godziny, żeby się uspokoić”. Taka pauza jest zdrowym sposobem regulowania emocji. Czym różni się od karania milczeniem, wyjaśniamy w artykule Ciche dni w związku – kiedy milczenie staje się karą?

Przerwa w związku to też nie to samo co separacja w rozumieniu prawa. Separację w małżeństwie orzeka sąd i wiąże się ona z konkretnymi skutkami prawnymi. Przerwa jest umową między partnerami.

Czy przerwa w związku pomaga?

Czasem tak, ale nie tak często, jak się wydaje. Badania nad związkami, które wielokrotnie się rozpadają i schodzą na nowo, pokazują, że częstsze rozstania i powroty wiążą się z niższą satysfakcją, mniejszym zaangażowaniem i większą liczbą negatywnych interakcji. Te same badania wskazują jednak, że pary, które otwarcie rozmawiają o rozstaniu i powrocie, oceniają swój związek lepiej niż te, w których wszystko dzieje się bez słowa.

Wniosek jest praktyczny: sama przerwa niczego nie naprawia. Może dać przestrzeń do zmiany, jeśli partnerzy wiedzą, co chcą w tym czasie zrobić i jak potem wrócić do rozmowy.

Kiedy przerwa w związku może pomóc?

• Gdy konflikty eskalują tak bardzo, że każda rozmowa kończy się awanturą, a para potrzebuje czasu na wyciszenie przed spokojną rozmową lub terapią.
• Gdy jedna osoba przeżywa osobisty kryzys – wypalenie, żałobę, depresję – i potrzebuje zająć się sobą, nie rezygnując z relacji.
• Gdy partnerzy mają przemyśleć konkretną decyzję, na przykład po zdradzie, i potrzebują dystansu od codziennych emocji.
• Gdy oboje chcą przerwy, a nie tylko jedna osoba.

Kiedy przerwa najczęściej przybliża rozstanie?

• Gdy jest sposobem na uniknięcie trudnej rozmowy. Jedna osoba już wie, że chce odejść, ale nie potrafi tego powiedzieć wprost.
• Gdy nie ma żadnych zasad. Nie wiadomo, jak długo potrwa, czy można się spotykać z innymi, kiedy i jak wrócić do rozmowy.
• Gdy partnerzy w czasie przerwy nic nie zmieniają. Wracają do tych samych konfliktów, które doprowadziły do przerwy.
• Gdy to kolejna przerwa z rzędu. Powtarzający się cykl rozstań i powrotów zwykle osłabia zaufanie i poczucie bezpieczeństwa.

Jeśli za prośbą o przerwę stoi poczucie, że w związku od dawna nie ma bliskości, pomocny może być artykuł Samotność w związku.

Jak ustalić zasady przerwy w związku?

Jeśli zdecydujecie się na przerwę, warto przed nią porozmawiać o kilku sprawach:

• Po co jest ta przerwa? Co każde z was chce w tym czasie przemyśleć lub zmienić?
• Jak długo potrwa? Ustalcie konkretną datę rozmowy, a nie „zobaczymy”.
• Jaki kontakt jest w porządku? Codzienne wiadomości, raz w tygodniu, tylko w sprawach praktycznych?
• Czy w tym czasie można spotykać się z innymi osobami? Brak jasności w tej sprawie to jedno z najczęstszych źródeł późniejszych zranień.
• Co z dziećmi, mieszkaniem i finansami? Codzienne sprawy nie mogą zawisnąć w próżni.
• Co powiecie bliskim? Szczególnie dzieciom, w sposób dostosowany do ich wieku.

Ile powinna trwać przerwa w związku?

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi, ale zbyt długa przerwa bez kontaktu zwykle oddala partnerów, zamiast pomagać. Najczęściej sensowny jest okres kilku tygodni z ustaloną datą rozmowy. Ważniejsze od liczby dni jest to, żeby oboje wiedzieli, kiedy przerwa się kończy i co ma się wtedy wydarzyć.

Co robić w czasie przerwy?

Przerwa ma sens, gdy jest czasem pracy, a nie tylko odpoczynku od problemu. Pomóc mogą pytania:

• Czego najbardziej brakuje mi w tym związku, a co w nim cenię?
• Jaką część trudności wnoszę ja sam lub sama?
• Czy tęsknię za partnerem, czy raczej za poczuciem bycia w związku?
• Co musiałoby się zmienić, żebym chciał lub chciała wrócić – i czy to realne?

Jeśli odpowiedzi prowadzą raczej w stronę rozstania, przeczytaj artykuły Rozwód czy ratować małżeństwo? oraz Jak przejść przez rozstanie?

Kiedy przerwa nie jest właściwym rozwiązaniem?

Jeśli w związku występuje przemoc, groźby lub kontrola, odsunięcie się od partnera nie jest „przerwą w związku”, tylko troską o własne bezpieczeństwo. W takiej sytuacji nie trzeba ustalać zasad ani obiecywać powrotu do rozmowy. Więcej przeczytasz w artykule Toksyczny związek – po czym go rozpoznać i kiedy warto odejść?

Przerwa w związku czy terapia par?

Przerwa i terapia par nie wykluczają się. Wiele par zaczyna terapię właśnie w czasie przerwy albo zamiast niej. Na spotkaniach z terapeutą można spokojnie porozmawiać o tym, co doprowadziło do kryzysu, i podjąć decyzję – o powrocie albo o rozstaniu – w bardziej przemyślany sposób niż w trakcie kolejnej kłótni.

Terapia par online ma tu dodatkową zaletę: partnerzy mogą łączyć się z dwóch różnych miejsc, więc da się prowadzić ją także wtedy, gdy na czas przerwy mieszkacie osobno. Jeśli jedna osoba nie jest gotowa na wspólne spotkania, zajrzyj do artykułu Partner nie chce terapii – co można zrobić? Na początek możecie umówić bezpłatną konsultację wstępną, podczas której pomożemy ocenić sytuację i dobrać terapeutę par.

Przerwa to nie decyzja, tylko czas na jej podjęcie

Przerwa w związku nie ratuje relacji sama z siebie ani jej nie kończy. Daje czas. To, czy zostanie dobrze wykorzystany, zależy od jasnych zasad, uczciwości wobec siebie i drugiej osoby oraz gotowości, by po przerwie naprawdę porozmawiać.

Autor: Witold Prymakowski, psycholog, psychoterapeuta, dyrektor kliniczny Psychology Change.

Źródła

1. Dailey R.M., Pfiester A., Jin B., Beck G., Clark G. (2009). On-again/off-again dating relationships: How are they different from other dating relationships? Personal Relationships, 16(1), 23–47.
2. Dailey R.M. i wsp. (2013). Badanie typów związków typu „on-again/off-again” i negocjowania rozstań oraz powrotów. Interpersona, 7(2), 196–214. (Witold: uzupełnić pełny tytuł przed publikacją albo usunąć ten punkt.)
3. Rhoades G.K., Kamp Dush C.M., Atkins D.C., Stanley S.M., Markman H.J. (2011). Breaking up is hard to do: The impact of unmarried relationship dissolution on mental health and life satisfaction. Journal of Family Psychology, 25(3), 366–374.