Czy psychoterapia online jest skuteczna?

Jeszcze kilka lat temu psychoterapia online była traktowana głównie jako rozwiązanie dla osób, które z różnych powodów nie mogły dotrzeć do gabinetu. Dziś dla wielu osób jest świadomie wybraną formą terapii — szczególnie gdy mieszkają za granicą, często podróżują albo chcą mieć większy wybór terapeutów.

Pozostaje jednak najważniejsze pytanie: czy psychoterapia online rzeczywiście działa?

Badania wskazują, że psychoterapia prowadzona online może być skuteczną formą pomocy w wielu problemach psychicznych, a w przypadku części dobrze przebadanych interwencji jej efekty mogą być porównywalne z terapią prowadzoną stacjonarnie. Nie oznacza to jednak, że terapia online jest najlepszym rozwiązaniem dla każdej osoby i w każdej sytuacji.

Od czego zależy skuteczność psychoterapii online?

Sam fakt, że rozmowa odbywa się przez ekran, nie przesądza o jakości terapii.

Znaczenie mają między innymi kwalifikacje psychoterapeuty, właściwy dobór metody do problemu, regularność spotkań, zaangażowanie w terapię oraz relacja terapeutyczna.

Dlatego pytając „czy terapia online działa?”, warto rozdzielić dwie kwestie: możliwość skutecznego prowadzenia psychoterapii przez internet oraz jakość konkretnej terapii.

Wideorozmowa nie zmienia przypadkowej rozmowy z przypadkową osobą w psychoterapię. Online nadal powinna być prowadzona przez odpowiednio przygotowanego psychoterapeutę i według zasad profesjonalnej pracy terapeutycznej.

Czy przez internet można zbudować dobrą relację z psychoterapeutą?

To jedna z najczęstszych obaw przed rozpoczęciem terapii online.

Relacja terapeutyczna nie opiera się jednak wyłącznie na fizycznym przebywaniu w jednym pomieszczeniu. Ważne są między innymi poczucie bezpieczeństwa, możliwość szczerej rozmowy, zaufanie oraz poczucie, że terapeuta rozumie problem i sposób przeżywania pacjenta.

Dla części osób kontakt w gabinecie będzie bardziej naturalny. Inne czują się swobodniej podczas rozmowy z własnego domu.

Z mojej perspektywy ważniejsze od pytania „online czy stacjonarnie?” jest więc często pytanie: „czy w tej relacji terapeutycznej jestem w stanie rzeczywiście pracować nad swoim problemem?”

W jakich problemach psychoterapia online może pomóc?

Psychoterapia online może być stosowana w pracy z wieloma problemami, z którymi osoby zgłaszają się również do gabinetów stacjonarnych.

Mogą to być między innymi zaburzenia lękowe, depresja, przewlekły stres, trudności emocjonalne, problemy w relacjach, obniżone poczucie własnej wartości czy trudności związane z ważnymi zmianami życiowymi.

Odpowiednia forma terapii powinna być jednak dobierana do konkretnej osoby i jej sytuacji, a nie wyłącznie do nazwy problemu.

Dla kogo terapia online może być szczególnie dobrym rozwiązaniem?

Jedną z największych zalet terapii online jest możliwość wyboru psychoterapeuty niezależnie od miejsca zamieszkania.

Ma to szczególne znaczenie dla Polaków mieszkających za granicą. Osoba mieszkająca w Niemczech, Holandii czy Wielkiej Brytanii może prowadzić regularną psychoterapię po polsku bez konieczności szukania polskojęzycznego terapeuty w swoim mieście.

Dla niektórych osób możliwość rozmowy o emocjach w ojczystym języku jest ważna, nawet jeśli na co dzień bardzo dobrze posługują się językiem kraju, w którym mieszkają.

Terapia online może być również praktyczna dla osób często podróżujących, mających ograniczony dostęp do odpowiednich terapeutów w miejscu zamieszkania albo potrzebujących większej elastyczności organizacyjnej.

Kiedy psychoterapia online może nie wystarczyć?

Nie każda sytuacja kliniczna powinna być prowadzona wyłącznie online.

W stanach wymagających pilnej interwencji, bezpośredniego zabezpieczenia bezpieczeństwa, hospitalizacji lub intensywnej opieki psychiatrycznej konieczna może być pomoc dostępna lokalnie.

Również podczas pierwszych konsultacji psychoterapeuta powinien ocenić, czy terapia online jest odpowiednią formą pomocy dla danej osoby.

To ważne rozróżnienie: dostępność terapii przez internet jest jej dużą zaletą, ale nie powinna zastępować pomocy stacjonarnej lub medycznej wtedy, gdy ta jest potrzebna.

Czy warto rozpocząć psychoterapię online?

Jeżeli potrzebujesz psychoterapii, a forma online ułatwia Ci regularne spotkania, daje dostęp do odpowiedniego terapeuty albo pozwala prowadzić terapię po polsku podczas życia za granicą, nie ma powodu traktować jej jako terapii „drugiej kategorii”.

W Psychology Change psychoterapia online jest podstawową formą naszej pracy, a nie rozwiązaniem zastępczym wobec gabinetu stacjonarnego. Dzięki temu terapia może być prowadzona regularnie również wtedy, gdy klient mieszka poza Polską lub jego miejsce pobytu się zmienia.

Ostatecznie skuteczności terapii nie rozstrzyga sam ekran. Znaczenie ma to, kto prowadzi terapię, jak pracuje, czy forma jest właściwa dla danego problemu i czy pomiędzy klientem a psychoterapeutą powstaje relacja umożliwiająca rzeczywistą pracę terapeutyczną.

Witold Prymakowski — psycholog, psychoterapeuta, dyrektor kliniczny Psychology Change.