W czym pomaga psycholog online na emigracji? Wsparcie dla Polaków za granicą

Psycholog online na emigracji może pomóc wtedy, gdy życie za granicą okazuje się trudniejsze emocjonalnie, niż się spodziewasz. Nie musisz przy tym przeżywać poważnego kryzysu ani planować powrotu do Polski. Powodem zgłoszenia się po pomoc może być samotność, przewlekły stres, trudności w związku, obniżony nastrój lub poczucie, że mimo osiągnięcia zawodowych i finansowych celów nie czujesz się dobrze w swoim życiu.

Można mieć dobrą pracę w Niemczech, mieszkanie w Holandii, rodzinę w Wielkiej Brytanii i nadal odczuwać brak bliskości. Można być również zadowolonym z decyzji o wyjeździe, a jednocześnie tęsknić za dawnym życiem.

Emigracja nie musi być źródłem cierpienia, ale zmienia wiele elementów codzienności. Niekiedy dopiero po kilku latach człowiek zauważa, jak dużo wysiłku kosztuje go funkcjonowanie z dala od rodziny, przyjaciół i znajomego otoczenia.

Emigracja zmienia więcej niż miejsce zamieszkania

Wyjazd za granicę często opisuje się konkretnymi wydarzeniami: znalezieniem pracy, wynajęciem mieszkania, nauce języka i załatwieniem formalności. Znacznie trudniej opowiedzieć o zmianach, których nie widać.

W Polsce mogłaś lub mogłeś mieć swoje miejsca, przyjaciół, rodzinę i utrwalony sposób życia. Wiedziałaś, do kogo zadzwonić w trudnej sytuacji, gdzie szukać pomocy i jak poruszać się w codziennych relacjach.

Po przeprowadzce wiele rzeczy trzeba zbudować od początku. Nawet proste czynności mogą wymagać większego wysiłku, szczególnie gdy odbywają się w obcym języku. Nie oznacza to, że emigracja musi prowadzić do problemów psychicznych. Dla wielu ludzi jest źródłem rozwoju, większej samodzielności i nowych możliwości.

Warto jednak pamiętać, że można być zadowolonym z decyzji o wyjeździe i jednocześnie przeżywać związane z nią trudne emocje.

W czym pomaga psycholog online na emigracji?

Powody zgłoszenia się po pomoc są różne. Niektóre wiążą się bezpośrednio z życiem za granicą, inne dotyczą problemów, które mogłyby pojawić się niezależnie od kraju zamieszkania.

Psycholog może pomóc rozpoznać źródła trudności, zrozumieć własne reakcje i ustalić, jaka forma wsparcia będzie odpowiednia. Jeśli potrzebna jest dłuższa praca nad utrwalonymi problemami emocjonalnymi lub relacyjnymi, warto rozważyć psychoterapię indywidualną.

Samotność, której nie widać w codziennym życiu

Możesz mieć znajomych z pracy, rozmawiać z sąsiadami i regularnie kontaktować się z rodziną w Polsce, a mimo to nie mieć osoby, przy której czujesz się naprawdę swobodnie.

Samotność nie zawsze oznacza brak kontaktów społecznych. Niekiedy wynika z braku bliskości, możliwości podzielenia się trudnymi doświadczeniami albo poczucia przynależności.

Szczególnie trudna może być sytuacja, w której dotychczasowe relacje w Polsce stopniowo się zmieniają, a nowe znajomości za granicą pozostają powierzchowne.

W przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2024 roku w czasopiśmie „Social Science & Medicine” przeanalizowano 69 badań dotyczących samotności i izolacji społecznej wśród uchodźców osiedlonych w krajach o wysokich dochodach. Wśród czynników związanych z samotnością znalazły się rozłąka z rodziną i stres adaptacyjny. Wyników dotyczących uchodźców nie należy automatycznie przenosić na wszystkich Polaków wyjeżdżających dobrowolnie do pracy, ale badanie pokazuje znaczenie więzi społecznych w doświadczeniu migracji. Rozmowa z psychologiem może pomóc odróżnić samotność od innych doświadczeń, takich jak obniżony nastrój, przeciążenie czy niezadowolenie z relacji.

W psychoterapii można również przyjrzeć się temu, co utrudnia budowanie bliskości oraz jak zmieniły się Twoje potrzeby po wyjeździe.

Poczucie, że żyjesz pomiędzy dwoma krajami

Po kilku latach emigracji Polska może nie być już dokładnie takim miejscem, jakie pamiętasz. Znajomi prowadzą inne życie, rodzinne relacje się zmieniają, a podczas wizyt zaczynasz dostrzegać, że nie uczestniczysz w wielu codziennych wydarzeniach.

Jednocześnie kraj zamieszkania nie zawsze daje poczucie pełnej przynależności.

Powrót do Polski przestaje być prostym rozwiązaniem, ale pozostanie za granicą również budzi wątpliwości.

Takie doświadczenie może skłaniać do pytań o tożsamość, wartości i przyszłość.

W rozmowie psychologicznej nie chodzi o wskazanie, w którym kraju należy mieszkać. Ważniejsze jest zrozumienie, co dla Ciebie oznacza dom, jakich relacji potrzebujesz i które decyzje wynikają z własnych pragnień, a które z poczucia obowiązku wobec innych.

Przeciążenie i presja, żeby emigracja się opłaciła

Wyjazd często wiąże się z oczekiwaniami. Miał zapewnić lepsze zarobki, bezpieczeństwo, rozwój zawodowy albo spokojniejsze życie.

Kiedy rzeczywistość okazuje się trudniejsza, może pojawić się przekonanie, że nie wolno narzekać. Przecież decyzja o emigracji była świadoma, a w Polsce wiele osób uważa, że za granicą żyje się łatwiej.

W rezultacie człowiek pracuje coraz więcej, ignoruje zmęczenie i odkłada odpoczynek na później. Nie chce przyznać przed bliskimi, że nie wszystko układa się zgodnie z planem.

Psycholog online na emigracji może pomóc przyjrzeć się temu, dlaczego tak trudno pozwolić sobie na odpoczynek, przyznać do rozczarowania albo zmienić plany dotyczące życia za granicą.

Ważne jest również odróżnienie problemów, na które masz wpływ, od tych, które wynikają z warunków pracy czy sytuacji życiowej.

Nie każdą trudność da się rozwiązać zmianą sposobu myślenia. Czasami potrzebna jest również zmiana organizacji codzienności, warunków zatrudnienia lub dostępu do wsparcia.

Problemy w związku i relacjach rodzinnych

Emigracja może zmienić równowagę w związku.

Jedna osoba szybciej uczy się języka i znajduje pracę, druga ma trudności z odnalezieniem się w nowym miejscu. Partnerzy spędzają ze sobą więcej czasu, ponieważ ich dotychczasowe sieci znajomych pozostały w Polsce.

Pojawiają się odmienne oczekiwania dotyczące powrotu, wychowania dzieci czy dalszych planów.

Nie oznacza to, że emigracja sama w sobie powoduje kryzys w związku . Może jednak uwidocznić trudności, które wcześniej były mniej odczuwalne.

W psychoterapii indywidualnej można pracować nad rozpoznawaniem własnych potrzeb, sposobem komunikowania granic, poczuciem zależności od partnera i trudnościami w podejmowaniu decyzji.

Jeżeli problem dotyczy wspólnego funkcjonowania pary, w określonych sytuacjach warto rozważyć również psychoterapię par .

Nie jest ona jednak właściwym rozwiązaniem dla każdej relacji. Gdy występują przemoc, zastraszanie lub kontrola, priorytetem powinno być bezpieczeństwo osoby doświadczającej krzywdzenia.

Lęk, obniżony nastrój i trudności, które narastają z czasem

Niektóre osoby zgłaszają się po pomoc z powodu napięcia, problemów ze snem, drażliwości, utraty energii lub trudności z koncentracją.

Początkowo tłumaczą je pracą, pogodą, zmęczeniem albo koniecznością dostosowania się do nowego kraju.

Czasami rzeczywiście mają one związek z przejściowym przeciążeniem. Jeśli jednak utrzymują się lub nasilają, warto przyjrzeć się im dokładniej.

WHO wymienia lęk, smutek, bezsenność, zmęczenie i drażliwość wśród doświadczeń, które mogą pojawiać się u osób migrujących. U części ludzi dolegliwości z czasem ustępują, u innych rozwijają się problemy wymagające dalszej pomocy.

Psycholog może pomóc we wstępnym rozpoznaniu trudności i wskazaniu odpowiedniej formy wsparcia.

W zależności od sytuacji może to być psychoterapia, konsultacja psychiatryczna lub diagnostyka lekarska.

Dlaczego polski psycholog online może być ważnym wsparciem na emigracji?

Znajomość języka obcego potrzebna do pracy i codziennego życia nie zawsze oznacza taką samą swobodę w rozmowie o emocjach.

Możesz bez problemu prowadzić spotkania zawodowe po angielsku lub niemiecku, ale mieć trudność z opowiedzeniem w tym języku o dzieciństwie, relacji z rodzicami czy doświadczeniach, których nigdy wcześniej nie wypowiadałaś lub nie wypowiadałeś na głos.

W języku ojczystym łatwiej bywa oddać znaczenie rodzinnych powiedzeń, wspomnień, żartów i niuansów relacji.

Nie jest to jednak reguła dotycząca wszystkich osób dwujęzycznych. Niektórzy czują się równie swobodnie albo nawet swobodniej w drugim języku.

WHO zwraca uwagę, że bariery językowe i kulturowe mogą utrudniać dostęp do opieki psychologicznej, a pomoc powinna uwzględniać potrzeby komunikacyjne i kontekst kulturowy pacjenta.

Polski psycholog online może być szczególnie pomocny wtedy, gdy chcesz rozmawiać o swoich doświadczeniach bez konieczności tłumaczenia nie tylko słów, lecz także polskich realiów rodzinnych i społecznych.

Nie oznacza to, że psycholog pracujący w kraju zamieszkania nie może zapewnić wartościowej pomocy. Wybór języka i osoby prowadzącej terapię powinien zależeć od Twoich potrzeb, rodzaju trudności i dostępności odpowiedniej formy wsparcia.

Psycholog czy psychoterapeuta online – do kogo zgłosić się na emigracji?

Określenia „psycholog” i „psychoterapeuta” bywają używane zamiennie, ale nie oznaczają dokładnie tego samego.

Psycholog ma wykształcenie psychologiczne i może zajmować się między innymi konsultacją, oceną trudności oraz wsparciem psychologicznym w zakresie swoich kompetencji.

Psychoterapeuta posiada przygotowanie do prowadzenia psychoterapii w określonym podejściu terapeutycznym. W praktyce jedna osoba może być zarówno psychologiem, jak i psychoterapeutą.

Jeżeli potrzebujesz wstępnie uporządkować sytuację i ustalić, jakiej pomocy szukać, konsultacja psychologiczna może być odpowiednim punktem wyjścia.

Gdy trudności utrzymują się dłużej, powtarzają się w różnych relacjach lub chcesz pracować nad utrwalonymi sposobami myślenia, przeżywania i reagowania, warto rozważyć psychoterapię indywidualną.

Więcej o różnicach przeczytasz w naszym artykule: Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra – do kogo się zgłosić? .

Nie musisz samodzielnie rozstrzygać tego przed pierwszym spotkaniem. Właśnie temu może służyć konsultacja wstępna.

Jak wygląda pomoc psychologiczna online dla Polaków za granicą?

Jedną z praktycznych trudności emigracji jest znalezienie osoby prowadzącej psychoterapię po polsku w miejscu zamieszkania.

Poza większymi miastami wybór może być ograniczony, a dojazdy utrudniają regularne spotkania.

Konsultacje i psychoterapia online pozwalają skorzystać z pomocy bez konieczności podróżowania do gabinetu.

Przed rozpoczęciem spotkań warto ustalić:

• Czy psycholog lub psychoterapeuta ma doświadczenie w pracy z trudnościami, z którymi się zgłaszasz?

• Jak wygląda pierwsza konsultacja i dalsza współpraca?

• W jaki sposób zapewnisz sobie spokojne, prywatne miejsce do rozmowy?

• Jakie są zasady kontaktu i postępowania w sytuacji kryzysowej?

• Czy wybrana forma pomocy może być świadczona w kraju, w którym przebywasz?

Ważne jest również to, że pomoc online nie zastępuje wszystkich form opieki dostępnych lokalnie. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia potrzebny jest kontakt z odpowiednimi służbami w kraju zamieszkania.

Psycholog online na emigracji – nie musisz czekać na poważny kryzys

Czasami decyzja o poszukaniu pomocy odkładana jest do kolejnego urlopu w Polsce, zmiany pracy albo zakończenia trudnego etapu emigracji.

Tymczasem życie za granicą nie musi być stanem przejściowym, w którym własne potrzeby czekają na lepszy moment.

Możesz chcieć zostać w Niemczech, Holandii czy Wielkiej Brytanii, a jednocześnie potrzebować pomocy w radzeniu sobie z samotnością.

Możesz planować powrót do Polski, ale nie wiedzieć, czy wynika on z własnych potrzeb, czy z chwilowego przeciążenia. Zrozumiała jest również niepewność co do tego, gdzie chcesz mieszkać za kilka lat.

Psychoterapia nie musi prowadzić do konkretnej decyzji dotyczącej emigracji. Jej celem może być lepsze rozumienie siebie, odzyskanie poczucia wpływu na własne życie i znalezienie sposobów radzenia sobie z trudnościami, niezależnie od miejsca zamieszkania.

W Psychology Change prowadzimy psychoterapię indywidualną online w języku polskim dla osób mieszkających w Polsce i za granicą.

Jeżeli od pewnego czasu czujesz, że życie na emigracji jest dla Ciebie bardziej obciążające, niż chciałabyś lub chciałbyś przyznać, możesz rozpocząć od bezpłatnej konsultacji wstępnej .

Nie musisz mieć rozpoznanego zaburzenia psychicznego ani wiedzieć, czy potrzebujesz dłuższej psychoterapii. Pierwsza rozmowa może pomóc Ci nazwać trudności i ustalić, jaki rodzaj wsparcia będzie odpowiedni.

Autor

Witold Prymakowski Psycholog, psychoterapeuta, dyrektor kliniczny Psychology Change

Źródła

1. World Health Organization (2022). World report on the health of refugees and migrants. Raport WHO .

2. Nguyen, T. P., Al Asaad, M., Sena, M., Slewa-Younan, S. (2024). Loneliness and social isolation amongst refugees resettled in high-income countries: A systematic review. „Social Science & Medicine”, 360, 117340. DOI: 10.1016/j.socscimed.2024.117340 .

3. American Psychological Association (2024). Guidelines for the Practice of Telepsychology. Wytyczne APA .