Wysokofunkcjonująca depresja — jak rozpoznać objawy, które łatwo ukryć?
Depresja nie zawsze oznacza brak siły do wstania z łóżka czy całkowite wycofanie z życia. Coraz częściej mówi się o tzw. wysokofunkcjonującej depresji — stanie, w którym osoba na zewnątrz wydaje się funkcjonować normalnie, a jednocześnie wewnętrznie zmaga się z przewlekłym cierpieniem psychicznym.
Osoby z wysokofunkcjonującą depresją często:
- pracują,
- realizują obowiązki,
- utrzymują relacje,
- sprawiają wrażenie „ogarniętych”.
Jednocześnie mogą doświadczać silnego zmęczenia, pustki emocjonalnej i chronicznego napięcia.
Czym jest wysokofunkcjonująca depresja?
Termin „wysokofunkcjonująca depresja” nie jest formalną diagnozą psychiatryczną, ale opisuje sytuację, w której objawy depresyjne współistnieją z pozornie dobrym funkcjonowaniem.
Osoba może:
- chodzić do pracy,
- osiągać sukcesy zawodowe,
- uśmiechać się i normalnie rozmawiać z innymi,
- a jednocześnie odczuwać silne obciążenie psychiczne.
To jeden z powodów, dla których problem często pozostaje niezauważony przez otoczenie.
Objawy wysokofunkcjonującej depresji
Najczęstsze objawy to:
- chroniczne zmęczenie,
- poczucie pustki,
- trudność w odczuwaniu radości,
- przeciążenie emocjonalne,
- problemy ze snem,
- nadmierny perfekcjonizm,
- poczucie, że „ciągle trzeba dawać radę”,
- ukrywanie emocji przed innymi.
Wiele osób mówi:
„Teoretycznie wszystko jest dobrze, ale nic mnie naprawdę nie cieszy.”
Dlaczego wysokofunkcjonująca depresja jest trudna do zauważenia?
Ponieważ osoby doświadczające tego problemu często bardzo dobrze maskują swoje emocje.
Otoczenie widzi:
- aktywność,
- efektywność,
- obowiązkowość.
Nie widzi natomiast:
- wyczerpania psychicznego,
- samotności,
- napięcia,
- wewnętrznego poczucia bezsensu.
Często sami pacjenci przez długi czas bagatelizują objawy, tłumacząc je stresem, przemęczeniem lub „trudniejszym okresem”.
Kiedy warto zgłosić się po pomoc?
Warto rozważyć konsultację ze specjalistą, jeśli:
- od dłuższego czasu odczuwasz pustkę lub przeciążenie,
- coraz trudniej Ci odpocząć,
- masz poczucie ciągłego napięcia,
- funkcjonujesz „na autopilocie”,
- mimo sukcesów nie odczuwasz satysfakcji z życia.
Wysokofunkcjonująca depresja również jest formą cierpienia psychicznego i nie warto czekać, aż objawy znacząco się nasilą.
Czy wysokofunkcjonującą depresję można leczyć?
Tak. Psychoterapia pomaga:
- lepiej zrozumieć źródła przeciążenia,
- nauczyć się rozpoznawania własnych emocji,
- zmniejszyć chroniczne napięcie,
- odbudować kontakt ze swoimi potrzebami.
W niektórych przypadkach pomocna może być również konsultacja psychiatryczna.
Podsumowanie
Wysokofunkcjonująca depresja może przez długi czas pozostawać niewidoczna dla otoczenia. Fakt, że ktoś pracuje, realizuje obowiązki i „normalnie funkcjonuje”, nie oznacza, że nie doświadcza poważnego kryzysu psychicznego.
Jeśli od dłuższego czasu czujesz wewnętrzne wyczerpanie, pustkę lub brak radości mimo pozornie normalnego życia, rozmowa ze specjalistą może być ważnym krokiem w kierunku poprawy samopoczucia.
Autor artykułu
Witold Prymakowski – psycholog, psychoterapeuta, Dyrektor Kliniczny Psychology Change
Potrzebujesz wsparcia? Porozmawiajmy. Umów darmową konsultację i rozpocznij terapię.