Psycholog i psychoterapeuta — czym się różnią i do kogo się zgłosić?

„Potrzebuję psychologa” — tak często zaczyna się poszukiwanie pomocy. Tyle że osoba, której potrzebujemy, może być psychologiem, psychoterapeutą albo łączyć obie te role.

Psycholog i psychoterapeuta to nie to samo. Różnica nie sprowadza się przy tym do tego, że jeden zajmuje się „lżejszymi”, a drugi „poważniejszymi” problemami. Mają inne przygotowanie i mogą wykonywać inną pracę.

Kim jest psycholog?

Psycholog to osoba, która ukończyła studia psychologiczne i uzyskała odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Wykształcenie psychologiczne daje szeroką wiedzę dotyczącą między innymi funkcjonowania człowieka, emocji, zachowania i procesów poznawczych.

Psycholog może zajmować się konsultacjami psychologicznymi, diagnozą, opiniowaniem czy wsparciem psychologicznym — zależnie od swojego przygotowania i obszaru pracy.

Samo ukończenie psychologii nie oznacza jednak przygotowania do prowadzenia psychoterapii.

To rozróżnienie jest szczególnie ważne, kiedy szukamy kogoś do regularnej pracy terapeutycznej.

Kim jest psychoterapeuta?

Psychoterapeuta jest przygotowany do prowadzenia psychoterapii. W praktyce oznacza to wieloletnie szkolenie psychoterapeutyczne obejmujące nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również praktykę kliniczną, superwizję i inne elementy wymagane przez dany program szkolenia.

Psychoterapeuta może jednocześnie być psychologiem, ale te dwa określenia nie są synonimami.

Dlatego podczas wyboru terapeuty warto sprawdzić nie tylko jego podstawowe wykształcenie, lecz także szkolenie psychoterapeutyczne, doświadczenie i obszar, w którym pracuje.

Psycholog czy psychoterapeuta — kogo potrzebuję?

To zależy przede wszystkim od tego, czego oczekujesz od spotkania.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji, wstępnego rozeznania swojej sytuacji lub pomocy w określeniu, jaki rodzaj dalszego wsparcia będzie odpowiedni, dobrym początkiem może być konsultacja z psychologiem.

Jeśli natomiast chcesz rozpocząć regularną pracę nad problemem — na przykład nawracającym lękiem, depresją, trudnościami w relacjach, sposobem reagowania na emocje czy powtarzającymi się schematami — możesz szukać psychoterapeuty.

Nie musisz jednak samodzielnie stawiać sobie diagnozy ani dokładnie wiedzieć, czego potrzebujesz, zanim umówisz pierwsze spotkanie.

Czy każdy psycholog może prowadzić psychoterapię?

Nie.

Dyplom psychologa nie jest tym samym co ukończenie szkolenia psychoterapeutycznego. Psycholog może oczywiście zostać psychoterapeutą, jeżeli zdobędzie wymagane przygotowanie.

To właśnie dlatego na stronach terapeutów można spotkać opis:

„psycholog, psychoterapeuta”.

Nie jest to niepotrzebne powtórzenie. Informuje o dwóch różnych elementach przygotowania zawodowego tej osoby.

Z drugiej strony psychoterapeuta nie zawsze musi być psychologiem — dlatego przy wyborze warto patrzeć na rzeczywiste wykształcenie i kwalifikacje konkretnego terapeuty, zamiast opierać decyzję wyłącznie na nazwie stanowiska.

A kim jest psychiatra?

Tutaj różnica jest jeszcze inna. Psychiatra jest lekarzem, który ukończył studia medyczne i specjalizację z psychiatrii.

Może diagnozować zaburzenia psychiczne oraz — jako lekarz — przepisywać leki. Psycholog ani psychoterapeuta, który nie jest jednocześnie lekarzem, nie może przepisywać farmakoterapii.

Psychoterapia i leczenie psychiatryczne nie są przy tym konkurencyjnymi rozwiązaniami. W zależności od sytuacji jedna osoba może korzystać zarówno z psychoterapii, jak i opieki psychiatry.

Jak wybrać osobę do psychoterapii?

Jeżeli szukasz psychoterapii, samo hasło „psycholog” w profilu nie powinno być jedynym kryterium.

Warto sprawdzić, jakie szkolenie psychoterapeutyczne ukończyła lub odbywa dana osoba, jakie ma doświadczenie i z jakimi problemami pracuje. Znaczenie ma również to, co dzieje się podczas pierwszych spotkań: czy zasady współpracy są jasne i czy powstaje relacja, w której możesz otwarcie rozmawiać o swoim problemie.

W Psychology Change terapia indywidualna online jest prowadzona przez psychoterapeutów. Dzięki formie online z terapii po polsku mogą korzystać również osoby mieszkające za granicą — bez ograniczania wyboru terapeuty do miejsca, w którym aktualnie mieszkają.

Jeżeli więc zastanawiasz się: „psycholog czy psychoterapeuta?”, nie musisz znać całego systemu zawodów związanych ze zdrowiem psychicznym. Najważniejsze jest ustalenie, jakiej pomocy szukasz — a jeśli jeszcze tego nie wiesz, pierwsza konsultacja może służyć właśnie temu.

Witold Prymakowski — psycholog, psychoterapeuta, dyrektor kliniczny Psychology Change.